Քաղաքական տարին կիսվեց արդեն, եթե ոչ օրացուցային, գոնե բովանդակային առումով: Կիսամյակի համար նախատեսված եւ նույնիսկ չնախատեսված իրադարձությունները տեղի են ունեցել եւ ինչ-որ առումով շրջափուլ է ավարտվել, եթե չասենք դարաշրջան: Մտածելու, վերլուծելու, անելիքների մասին հստակ ձեւակերպումներ անելու ժամանակ է: Բայց մինչ այդ, ինչպես խոստացել եմ, նախ պետք է անդրադառնամ մի քանի թեմաների, որոնց սովորական պայմաններում պիտի անդրադարձած լինեի՝ մեկ, երկու, երեք, նույնիսկ չորս ամիս առաջ: Բայց նրբությունների ու նենգությունների դիտարկումը դեռ այդ ժամանակներում` ինձ համոզեցին, որ դրա ժամանակը չի հասունացել, քանզի խոսելուս նպատակը ապագան է ու ոչ անցյալը:

Անկեղծ ասած՝ գոհ եմ, որ այդ հարցերի շուրջ դադար եմ վերցրած եղել, որոշակի շրջանակների երեւակայությանն անարգել թեւածելու հնարավորություն տալով: Հիմա թերեւս ժամանակն է հստակ սահման քաշել երեւակայության եւ իրականության միջեւ: Դա ինչ-որ առումով անցյալի եւ ապագայի սահման է:

Կարդալ շարունակությունը …

ՀԱՐՑ-ՊԱՏԱՍԽԱՆ, ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1

^{31 «Արդ, երբ որ մարդու Որդին գայ իր փառքով եւ բոլոր հրեշտակները՝ իր հետ, այն ժամանակ նա պիտի նստի իր փառքի գահի վրայ, 32 ու նրա առաջ պիտի հաւաքուեն բոլոր ազգերը, եւ նա նրանց միմեանցից պիտի զատի, ինչպէս մի հովիւ, որ զատում է ոչխարները այծերից։ 33 Եւ ոչխարները իր աջին պիտի կանգնեցնի, իսկ այծերը՝ ձախին։ 34 Այն ժամանակ թագաւորը պիտի ասի նրանց, որ իր աջին են. «Եկէ՛ք, իմ Հօր օրհնեալնե՛ր, ժառանգեցէ՛ք աշխարհի սկզբից ձեզ համար պատրաստուած արքայութիւնը. 35 որովհետեւ քաղցած էի, եւ ինձ ուտելիք տուիք, ծարաւ էի, եւ ինձ ջուր տուիք՝ խմելու. օտար էի, եւ ինձ ձեր մէջ առաք, 36 մերկ էի, եւ ինձ հագցրիք, հիւանդ էի, եւ ինձ տեսնելու եկաք, բանտում էի, եւ ինձ այցի եկաք»։ 37 Այն ժամանակ արդարները պիտի պատասխանեն նրան ու ասեն. «Տէ՛ր, ե՞րբ տեսանք քեզ քաղցած ու կերակրեցինք, կամ՝ ծարաւ եւ ջուր տուեցինք. 38ե՞րբ տեսանք քեզ օտար եւ մեր մէջ առանք, կամ՝ մերկ եւ հագցրինք. 39 ե՞րբ տեսանք քեզ հիւանդ կամ բանտի մէջ ու եկանք քեզ այցի»։ 40 Թագաւորը պիտի պատասխանի ու ասի նրանց. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, քանի որ իմ այս փոքր եղբայրներից մէկին արեցիք այդ՝ ի՛նձ համար արեցիք»։ 41Այն ժամանակ նա պիտի ասի նրանց, որ իր ձախին են. «Անիծեալնե՛ր, գնացէ՛ք ինձնից յաւիտենական կրակը, որ պատրաստուած է սատանայի եւ իր հրեշտակների համար. 42 որովհետեւ քաղցած էի, եւ ինձ ուտելիք չտուիք, ծարաւ էի, եւ ինձ ջուր չտուիք, 43 օտար էի, եւ ինձ ձեր մէջ չառաք, մերկ էի, եւ ինձ չհագցրիք, հիւանդ էի ու բանտի մէջ, եւ ինձ տեսնելու չեկաք»։ 44 Այն ժամանակ նրանք էլ պիտի պատասխանեն ու ասեն. «Տէ՛ր, ե՞րբ տեսանք քեզ քաղցած, կամ ծարաւ, կամ օտար, կամ մերկ, կամ հիւանդ, կամ բանտի մէջ ու քեզ չծառայեցինք»։ 45 Այն ժամանակ պիտի պատասխանի նրանց ու ասի. «Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, որովհետեւ այս փոքրերից մէկին ա՛յդ չարեցիք, ինձ համար էլ չարեցիք»։ 46 Եւ նրանք պիտի գնան դէպի յաւիտենական տանջանք, իսկ արդարները՝ յաւիտենական կեանք»։}

^{ԱՎԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՄԱՏԹԵՈՍԻ, 25/ 31-46}

Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Ազգային ժողով, Ավազակապետություն, Դատ, Մարտի 1

Այսօր Մարտի 1-ն է: Գրեցի` հետո տեսա, որ Մարտի 1-ը մեծատառ եմ գրել: Սա ինձ համար ռեֆլեքս է դարձել, կամ էլ` իրականության որոշակի ընկալում. Մարտի 1-ը գրել մեծատառ: Ժամանակ առ ժամանակ ինձ հիշում եմ այն պահին, երբ կոնսպիրատիվ ճանապարհներով եկա հասա «Կոնգրես» հյուրանոցի մոտ:

Մյասնիկյանի արձանի կողմը հայացք նետելով` այնտեղ շանս տեսա, պատմական հնարավորություն` հիմա եւ անդառնալիորեն փոխել Հայաստանը, դարձնել իրավատեր քաղաքացիների երկիր: Հարց` օգտագործվե՞ց այդ շանսը, թե` ոչ: Եւ բացառի՞կ էր այդ շանսը, թե` ոչ: Հասկանալի է, որ չօգտագործվեց, բայց Մարտի 1-ի նրբությունն այն է, որ այդ շանսը չսպառվեց այդ օրվա մեջ: Մարտի 1-ը մեծատառ եմ գրում, որովհետեւ հասկանում եմ, որ Մարտի 1-ով ինչ-որ բան ոչ թե ավարտվել է, այլ սկսվել: Շարադրության ոճով ասած` այդ օրը ոչ թե վերջակետ դրվեց, այլ կախման կետեր: Ի՞նչ է սա նշանակում եւ ինչու՞: Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Ազատ եւ Երջանիկ Հայաստան, Ավազակապետություն, Խմբագրական, ՀԱԿ, Հայաստանցու մասին, Հեղափոխություն, Մարտի 1

Սիրելի ժողովուրդ, Հայաստանի Հանրապետության հպարտ քաղաքացիներ:

11 տարի առաջ, 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին զինված ավազակախումբը մուտք գործեց ՀՀ Ազգային ժողով, եւ գնդակահարեց Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդի վստահության քվեն ստացած քաղաքական առաջնորդներին`ի դեմս Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Կարեն Դեմիրճյանի, եւ վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի: Այդ օրվա ոճիրի հետեւանքով զոհվեցին նաեւ ԱԺ փոխնախագահ Յուրի Բախշյանը, ԱԺ փոխնախագահ Ռուբեն Միրոյանը, նախարար Լեոնարդ Պետրոսյանը, ԱԺ պատգամավորներ Միքայել Քոթանյանը, Հենրիկ Աբրահամյանը, Արմենակ Արմենակյանը:

Մեկ րոպե լռությամբ հարգենք նրանց հիշատակը: Կարդալ շարունակությունը …

ԵԼՈՒՅԹՆԵՐ, ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1

39. Ճշմարտության ժամին սպասելիս

Զարմանալ կարելի է այն հանգստության վրա, որով եվրոչինովնիկներն արձագանքեցին Մարտի 1-ի փաստահավաք խմբի լուծարման մասին Սերժ Սարգսյանի հրամանագրին։ Խումբը, հիշեցնեմ` ստեղծվել էր ԵԽ-ի պահանջով, Մարտի 1-ի հետ կապված փաստեր ի հայտ բերելու համար, եւ նրա առանձնահատկությունն այն էր, որ իշխանության ու ընդդիմության փորձագետները հավասար թվով էին ներկայացված այնտեղ։ Ու երբ, ի հեճուկս բոլոր խոչընդոտների, աղաղակող փաստեր սկսեցին ի հայտ գալ, Սերժ Սարգսյանը գնաց չափազանց խոսուն եւ ճարահատյալ քայլի. լուծարեց Փաստահավաք խումբը։ Հիմնավորումը մեկն էր. Փաստահավաք խմբի աշխատանքները քաղաքականացվում են։ Այս փաստարկը, փաստորեն, ընդունելի դարձավ նաեւ ԵԽ-ի համար։ Եւ հիմա, երբ լուծարման մասին Սերժ Սարգսյանի հրամանագրի ստորագրումից անցել է մի քանի ամիս, բոլոր հարցերը մի կողմ են դրված, եւ իշխանության քննարկման հիմնական թեման այն է, թե ինչպես էին Փաստահավաք խմբի` ընդդիմությունը ներկայացնող անդամներ Անդրանիկ Քոչարյանն ու Սեդա Սաֆարյանը քաղաքականացնում փաստերի հավաքման գործընթացը։ Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Ավազակապետություն, Բանտային օրագիր, ՀԱԿ, Մարտի 1

ՄԱՐՏԻ 1 Մարտի 1

ՄԱՐՏԻ 1 Մարտի 1

ՄԱՐՏԻ 1 Մարտի 1

Ունկնդրել Նիկոլ Փաշինյանի աուդիո ուղերձը

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

(Read the English version)

Սիրելի ժողովուրդ.

Լրանում է 2008 թվականի մարտի 1-ի մեկ տարին։

Այսօր, նախեւառաջ, մենք հոգով ու մտքով այն ընտանիքների հետ ենք, որոնց սիրելի որդիները, եղբայրները կամ ամուսինները զոհ գնացին մարտի 1-ին։ Այսօր մեր աղոթքները առ Աստված առնվազն տասը զոհերի հոգիների խաղաղությունն են հայցում:

Մարտի 1-ը, սակայն, սգի օր չէ. մարտի 1-ը քաղաքացիական գարունի առաջին օրն է, այդ օրը Հայաստանի քաղաքացին արտահայտեց սեփական երկրում իշխանություն ու տնօրեն լինելու, արժանապատիվ եւ օրինական կյանքով ապրելու իր վճիռը եւ ապացուցեց, որ ի վիճակի է սեփական ձեռքերով պաշտպանել իր իրավունքը։ Սա բեկումնային պահ է Երրորդ Հանրապետության պատմության մեջ, երբ Հայաստանի ժողովուրդը բարձր հայտարարեց, որ եթե պետությունը չի ծառայում մարդու անվտանգությանն ու բարեկեցությանը, Սահմանադրությանն ու օրինականությանը` քաղաքացին նրան կստիպի այդ անել, եւ սա այլեւս մեր քաղաքացիական գիտակցությունը ամբողջացնող բանաձեւ է` անկախ նրանից, թե ովքեր կլինեն տվյալ պահին պետական իշխանության ղեկին:

Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Ազատ եւ Երջանիկ Հայաստան, Հեղափոխություն, Մարտի 1

ՄԱՐՏԻ 1

Մարտի 1-ին եւ դրանից հետո պաշտոնական լրատվությանը հետեւող մարդիկ միայն մի եզրակացություն կարող էին անել. մարտի 1-ին Երեւանի Մյասնիկյանի արձանի մոտ հավաքվածները ոստիկանության ցեղասպանության փորձ էին իրականացնում: Իսկապես ահասարսուռ տեսարաններ էին դուրս հորդում հեռուստատեսային էկրաններից, թե ինչպես ինչ-որ զինված խմբեր ավտոբուսների ետեւից կրակում էին խեղճ ոստիկանների վրա, նրանց վրա նռնակներ շպրտում:

Ու ոստիկանական այս սպանդը կանխելու համար` հարկավոր էր արտակարգ դրություն մտցնել: Սրանից հետո էլ հաղորդվում էր հարյուրավոր վիրավոր ոստիկանների մասին: Ճիշտ է, պաշտոնական մարմինները այդպես էլ չկարողացան կողմնորոշվել, թե ի վերջո քանի ոստիկան է վիրավորվել, եւ անընդհատ հակասական թվեր էին հրապարակում, բայց էականն այն էր, որ այդ վիրավորների մեջ տասնյակ հրազենային եւ բազմաբեկորային վնասվածքներ ստացած անձինք պիտի լինեին` ըստ պաշտոնական հաղորդագրությունների: Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Խմբագրական

Հրանտ Տեր-Աբրահամյանը վերջերս մի շատ հրատապ հարց էր բարձրացրել. ո՞ւր են, ասում է, ազգիս հոգեբանները, որ հոգեվերլուծության էին ենթարկում ընդդիմությանը, ինչո՞ւ հոգեվերլուծության չեն ենթարկում իշխանություններին:

Չնայած հարցը հրատապ է, բայց եւ հռետորական, որովհետեւ ակնհայտ է, որ հոգեվերլուծության կարիք ունեն այդ նույն հոգեբանները: Դրանցից երկուսին հեռուստացույցով լսելու առիթ ունեցել եմ, ու տպավորությունս ցնցող է: Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Ավազակապետություն, ԼՂՀ

Երբ իմ բարեկամ Միքայել Հայրապետյանը մեկ տարի առաջ «Իմպիչմենտ» դաշինքի հանրահավաքներից մեկում հայտարարեց, թե նախկին Կագեբեի, այժմ` ԱԱԾ-ի` Երեւանի Նալբանդյան փողոցում գտնվող շենքը անհրաժեշտ է քանդել եւ նրա տեղում մի մեծ փոս թողնել, այս միտքը ոմանց տարօրինակ թվաց:

Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Անձնական, Ավազակապետություն, Հեղափոխություն, Մարտի 1

Ի՞նչ տեղի ունեցավ 2008 թվականի մարտի 1-ին: Արդյո՞ք տեղի ունեցածը կանխատեսելի էր ընդդիմության լիդերների համար: Ի՞նչ է լինելու հետո:

Սրանք հարցեր են, որ թերեւս այս օրերին ամենից շատ են հուզում հայաստանցիներին: Այս հարցերը էլ ավելի հրատապ են դառնում իշխանական գռեհիկ քարոզչության ֆոնին, որովհետեւ սա արդեն ոչ թե քարոզչություն է, այլ արհամարհանք սեփական, ավելի ճիշտ գերեվարված ժողովրդի նկատմամբ: Սակայն դառնանք մեր հարցերին եւ փորձենք գտնել պատասխաններ:

Կարդալ շարունակությունը …

ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 1+, Ավազակապետություն, Լեւոն Տեր-Պետրոսյան, Հեղափոխություն, Մարտի 1

Հարցազրույց Նիկոլ Փաշինյանի հետ

Լուսանկարը` Անահիտ Հայրապետյանի

- Պարոն Փաշինյան, դուք եղել եք Մարտի 1-ի առավոտյան Երեւանի Ազատության հրապարակում նստացույց անողների շարքում։ Կարո՞ղ եք որպես ականատես պատմել, թե ինչ տեղի ունեցավ այդ առավոտ Ազատության հրապարակում։

- Նախ եւ առաջ ես ուզում եմ ցավակցություն հայտնել քոչարյանական վայրագ հարձակման բոլոր զոհերի հարազատներին ու մերձավորներին եւ հավաստել, որ նրանց հիշատակը մեզ պարտավորեցնում է ազատվել քոչարյանասերժական բռնապետությունից։

Ինչ վերաբերում է ձեր հարցին, ապա «Ժողովներ, հանրահավաքներ երթեր եւ ցույցեր անցկացնելու մասին» օրենքը հրապարակային միջոցառումները դադարեցնելու հստակ հիմքեր է տալիս եւ սահմանում է հստակ ընթացակարգ։ Ոստիկանությունը այդ ընթացակարգը խախտել է։ Կարդալ շարունակությունը …

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՆԵՐ, ՄԱՐՏԻ 1 Ավազակապետություն, Հարցազրույց, Մարտի 1